Dinsdag 27 oktober 2026, commissie Digitalisering (DIGI)

Beslispunt

Wenst u de brief van de staatssecretaris van EZK van 21 september 2026 in behandeling te nemen? Zo ja, hoe en op welke termijn?

Toelichting

Bij brief van 21 september 2026 informeert de staatssecretaris van EZ de Kamer over de strategische inzet op digitalisering. In de brief worden de belangrijkste acties uiteengezet op het gebied van digitale economie, digitale samenleving en digitale overheid.

Tweede Kamer

In de Tweede Kamer staat de brief geagendeerd voor het wetgevingsoverleg op 9 november 2026 over de begrotingen van de ministeries EZK, BZK en J&V voor zover het onderwerpen betreft die zien op digitalisering.

Beslispunt

Hoe wenst de commissie te oordelen over de status van toezeggingen T03926 en T03924?

Toelichting

Tijdens het plenair debat over het wetsvoorstel Wet implementatie open data richtlijn (36.382) op 4 juni 2024 heeft toenmalig staatssecretaris van BZK (Van Huffelen) naar aanleiding van een vraag van het lid Van Hattem (PVV) toegezegd in gesprek te gaan met IPO, VNG en UwV om afspraken te maken over een inspanningsverplichting om bij extern uitgezet onderzoek de onderzoeksgegevens voor hergebruik beschikbaar te stellen (T03926). Daarnaast is naar aanleiding van de vragen van de leden Van Gasteren (BBB) en Fiers (GroenLinks-PvdA) toegezegd de Kamer voor het einde van 2024 te informeren over de wijze waarop de primaire toegang van maatschappelijke organisaties tot openbare registers met persoonsgegevens via een AMvB geregeld zal worden (T03924). Bij brief van 3 juli 2026 (36.382, J) wordt de Kamer geïnformeerd over (de afdoening van) deze toezeggingen.

Tijdens de commissievergadering van 22 september is besloten om de brief van 3 juli 2026 voor kennisgeving aan te nemen en de besluitvorming over de status van toezeggingen T03926 en T03924 door te schuiven naar de eerstvolgende vergadering.

Het lid Van Gasteren (BBB) heeft laten weten dat T03924 wat hem betreft als voldaan kan worden beschouwd.

T03926 - huidige status: openstaand

De staatssecretaris geeft aan dat het IPO en de VNG naar aanleiding van het gevoerde gesprek in de algemene inkoopvoorwaarden hebben vastgelegd dat bij extern uitgezet onderzoek het intellectueel eigendomsrecht op onderzoeksgegevens bij de opdrachtgever berust. Indien dit niet het geval is, worden aan de opdrachtgever brede gebruiksrechten toegekend. De UvW heeft naar aanleiding van het gesprek aangegeven de algemene inkoopvoorwaarden op dit punt te zullen herzien. De staatssecretaris beoordeelt de uitkomsten van de gesprekken als positief en beschouwt de toezegging hiermee als voldaan.

Graag oordeel commissie.

T03924 - huidige status: openstaand

De staatssecretaris stelt dat er in registerwetgeving en -beleid al voldoende stappen worden genomen om de toegang tot hergebruik van de gegevens in wettelijke openbare registers voor maatschappelijke organisaties te verbeteren. Een generieke AMvB kan nadelige effecten hebben voor de bescherming van persoonsgegevens in openbare registers. Om deze reden is het creëren van een generieke AMvB onder de Who niet noodzakelijk of wenselijk. De staatssecretaris geeft een toelichting bij de onderzochte beleidsopties.

Graag oordeel commissie.

Inventarisatie

Zijn er leden die willen deelnemen aan de bijeenkomst in het Europees Parlement op 16 november 2026, van 16.30 – 18.00 uur?

Toelichting

Het Europees Parlement heeft een uitnodiging gestuurd om op maandag 16 november 2026 in een besloten bijeenkomst met parlementariërs uit de lidstaten van gedachten te wisselen over de - te herziene – verkiezingsrichtlijnen en de toolkit voor coördinatoren van digitale diensten onder de Digital Services Act (DSA)

In februari 2025 heeft de Europese Raad voor Digitale Diensten een praktische toolkit voor verkiezingen voor coördinatoren van digitale diensten aangenomen. Deze toolkit vormt een aanvulling op de richtlijnen en ondersteunt de samenwerking, de voorbereiding en de uitwisseling van goede praktijken tussen nationale autoriteiten.

De aankomende update van de DSA-verkiezingsrichtlijnen, met het oog op de verkiezingen die in 2027 in verschillende lidstaten plaatsvinden, biedt de gelegenheid om te reflecteren op de lessen die zijn geleerd bij de implementatie ervan en op de nieuwe uitdagingen voor de integriteit van de verkiezingen.

De interparlementaire uitwisseling biedt leden van het Europees Parlement en nationale parlementariërs de mogelijkheid om praktische ervaringen en uitdagingen te bespreken, waaronder de veranderende risico's in verband met desinformatie, verkiezingsmanipulatie en door AI gegenereerde content.

Speciaal verslag van de Europese Rekenkamer over opsporing van en respons op cyberbeveiligingsincidenten

De Europese Rekenkamer (ERK) signaleert in een nieuw verslag tekortkomingen in de EU-aanpak van grote cyberbeveiligingsincidenten. EU-auditors roepen op tot verbeteringen in de manier waarop informatie wordt gedeeld, een betere coördinatie om dubbel werk tussen de verschillende betrokken instanties te voorkomen, het implementeren van het Europees waarschuwingssysteem voor cyberbeveiliging en strengere beveiligingscontroles voor begunstigden van EU-financiering.

CTIVD rapport 86

Bij de commissie Binnenlandse Zaken is het CTIVD rapport 86, dat gaat over het gebruik van geautomatiseerde data-analyse (GDA) en kunstmatige intelligentie (AI), in behandeling. Op 27 oktober 2026 is er gelegenheid tot het leveren van inbreng voor schriftelijk overleg.

Voortgangsinformatie Belastingdienst: on-premises oplossing in combinatie met realisatie open source toepassingen i.p.v. uitrol M365

In het voorjaar heeft de commissie DIGI schriftelijk overleg gevoerd met de staatssecretaris van Financiën en de staatssecretaris van BZK over de voorgenomen uitrol van M365 bij de Belastingdienst in het licht van de wens om bij de (rijks)overheid juist tot meer soevereine oplossingen te komen. 31.066 / 26.643, AR en AS

In een brief van 5 oktober 2026 over toekomstbestendigheid Belastingdienst aan de Tweede Kamer schrijft de staatssecretaris van Financiën m.b.t. M365:

"Modernisering kantoorautomatisering

Eerder heb ik aangegeven dat de Belastingdienst de in 2025 gemaakte keuzes met betrekking tot het moderniseren en vervangen van de werkomgeving door Microsoft 365 (M365) opnieuw heeft bekeken. [1] De Belastingdienst, Douane en Toeslagen kiezen nu voor een on-premises oplossing in combinatie met open source. In het on-premises scenario draait de software op servers van de Belastingdienst of die door de Belastingdienst worden gecontroleerd. Dat deze optie nu wel mogelijk is, komt mede doordat het de Belastingdienst gelukt is om datacentercapaciteit te vergroten.[2]

De Belastingdienst werkt op dit moment het bijgestelde ontwerp en de implementatieaanpak voor de kantoorautomatisering verder uit. De aanbevelingen van het Adviescollege ICT-Toetsing over de inrichting en sturing van het programma worden daarin meegenomen. De aanpak is erop gericht om zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande licenties, zodat aanvullende investeringen zoveel mogelijk worden beperkt. Eerst wordt in 2027 de voorziening voor mail en agenda on-premises gerealiseerd. Later in 2027 en 2028 volgen Europese open source oplossingen voor persoonlijke opslag en samenwerkingsfunctionaliteiten. Daarmee kan gericht toe worden gewerkt naar een duurzame en meer autonome oplossing voor deze functionaliteiten. Dat sluit aan bij het advies van het Adviescollege om niet uit te gaan van één oplossing bij één leverancier, maar om per functionaliteit alternatieven te onderzoeken.

Het herzien van de keuze voor M365 heeft gevolgen voor het tijdpad van de vervanging en een aantal beoogde oplossingen voor archiefbeheer. Een aantal beoogde voorzieningen voor het op orde brengen van de informatiehuishouding zat in het M365-pakket en is niet on-premises beschikbaar. De Belastingdienst brengt in kaart wat ervoor nodig is om dit op te lossen. Uiterlijk in de volgende stand-van-zakenbrief kom ik hierop terug."

[1] Kamerstukken II, 2025/26, 31066, nr. 1550

[2] Kamerstukken II, 2025/26, 31066, nr. 1553

Hieronder is een overzicht van de openstaande correspondentie weergegeven.